MATE Nieuwsbrief nr. 1 Juni 2012

Nieuws

Betreft MATE Nieuwsbrief
Omdat u in het verleden interesse in de MATE heeft getoond, sturen wij u deze eerste MATE nieuwsbrief. De MATE nieuwsbrief bevat nieuws over de MATE en antwoorden op vragen die aan ons worden gesteld over de MATE. De nieuwsbrief zal enkele malen per jaar verschijnen. Als u zich wilt abonneren op deze nieuwsbrief, gebruik dan deze link. Als u niets doet krijgt u de nieuwsbrief niet toegestuurd.
Betreft MATE-Y pilot project
In april is de MATE-Y proefversie klaargekomen. De MATE-Y is de MATE speciaal voor jeugdigen waarbij de Y (youth) staat voor jeugd. Deze proefversie wordt thans in een pilot toegepast in acht instellingen die jeugverslavingszorg bieden. De pilot duurt tot begin 2013.
Betreft MATE-Crimi NEXUS betrouwbaarheidsonderzoek
Met behulp van de Stichting Verslavingzorg GGZ Nederland (SVG) wordt thans een onderzoek uitgevoerd naar de betrouwbaarheid van de NEXUS 1.1. De NEXUS is een beoordelingsinstrument naar de samenhang van strafbaar gedrag en middelengebruik die als module is opgenomen in de MATE-Crimi.
Betreft Train-de-trainers
In juni is met een groep van negen mensen een training gestart voor het geven van MATE-training.
Betreft Voorgedragen & verschenen

Onze Duitse collega's Angela Buchholz, Anke Friedrichs en Ingeborch Rosch van de universiteit Hamburg presenteerden twee van hun MATE-projecten op de conferentie van het EASAR (European Association of Substance Abuse Research) in mei 2012 in Nijkerk.

Gerard Schippers en Theo Broekman bezochten op uitnodiging van de SVG samen met Arie Uyterlinde de conferentie van de Europese organisatie van reclasseringsinstellinegn (CEP) in mei 2012 in Oslo. Zij presenteerden daar de MATE-Crimi.

 

 

 

Vragen, antwoorden en tips

Betreft MATE-Y Module 1. Gebruik het hele leven
Vraag Hoe zit het met het aantal glazen per week? Mannen > 14 en vrouwen >10. De gezondheidsraad stelt boven de 18 jaar, mannen max 14 en vrouwen max 7 glazen in de week. Voor jongeren onder de 18: Excessief alcoholgebruik bij jongeren/kinderen: minimaal 1 keer per 4 weken 5 of meer alcoholische eenheden op een dag ('binge drinking'). (Eysink, 2010)
Wij hadden een casus van een meisje dat vanaf haar 13de elk weekend een fles witte wijn dronk. Zij 'scoorde' alleen op gebruik de afgelopen 30 dagen, en niet het hele leven. Het beeld is dan vertekend. Ik denk dat de drempel van 14 en 10 glazen naar beneden kan.
Antwoord De MATE en de MATE-Y inventariseren behalve gebruik in de afgelopen maand het 'aantal jaren regelmatig gebruik'. Regelmatig gebruik is gebruik boven een bepaalde ondergrens. Voor de verslavingszorg willen we weten hoelang er sprake is van riskant, dus zeer waarschijnlijk ongezond, schadelijk gedrag. Die grens ligt hoger dan Richtlijnen voor gezonde voeding, zoals bijvoorbeeld in de door jou geciteerde advies van de Gezondheidsraad uit 2006 die bij volwassenen uitkomt op 2, vs 1 glas en onder de 18 bij helemaal geen alcohol. Wij hebben dus voor andere, hogere grenzen gekozen, volwassen mannen >28 en vrouwen > 21 standaardglazen per week, dwz 4, resp 3 maal 10 gr alcohol per dag. Die aantallen zijn geïnspireerd door een rapport van de WHO uit 2000 met een gids voor internationale vergelijking waarin men zich mede baseert op berekeningen van relatieve risico's voor mortaliteit (p.64).
Helaas bestaan dergelijke berekeningen niet voor adolescenten. (We kunnen nergens vinden waar het door jou genoemde Eysink, 2010 op slaat). We hebben daarom, betrekkelijk willekeurig, gekozen voor lagere aantallen dan bij volwassenen. Bij de keuze alleen regelmatig (dus tenminste wekelijks) gebruik is als ondergrens gekozen voor >14, resp > 10 stgl.
Als jouw 13jarig meisje in het weekend 8 glazen wijn dronk en verder geheel niet, dan valt dat buiten 'regelmatig gebruik' in de MATE inderdaad. Overigens ook buiten het door jou genoemde criterium van 5 glazen op één dag. Al haar gebruik in de afgelopen maand, inclusief het zogenaamde 'binge drinken' wordt natuurlijk wel zichtbaar in de MATE. WHO (2000).
International Guide for Monitoring Alcohol Consumption and Related Harm. Geneva. http://whqlibdoc.who.int/hq/2000/WHO_MSD_MSB_00.4.pdf
Betreft MATE-Y Module 7.
Vraag Waar kun je problemen met kinderen van de jongere kwijt?
Antwoord We hebben inderdaad geen rekening gehouden met jongeren die zelf al kinderen hebben en waarbij redelijkerwijs niet de MATE-classic kan worden afgenomen. De tienermoeder bijvoorbeeld. Dat is een omissie inderdaad, voor de revisie waarschijnlijk. Laten we vooral goed bijhouden om hoeveel casussen het gaat.
Betreft MATE-Y
Vraag Een deelnemend psychotherapeut miste inschatting van hechtingsproblemen en opvoedingsstijlen
Antwoord De MATE(-Y) is beperkt tot die patiëntkenmerken waarvoor geldt dat er empirische onderbouwde evidentie is dat er behandeltoewijzingsbeslissingen kunnen worden genomen op grond ervan. Opvoedingsstijl, keuze van therapeutische benadering, vestigen patiëntrelatie e.d. rekenen we daar niet toe – variaties daarin pas je toe in het therapeutisch contact en eventuele assessment daarvoor vindt dan ook daar plaats en niet in de intake. De MATE filosofie is dat de intake is bedoeld voor assessment ten behoeve van zorgtoewijzing en evaluatie, in de context van het zorgzaam verkennen en aanbieden van een mogelijk behulpzaam hulptraject, maar niet om een therapeutische werkrelatie te vestigen.
Betreft MATE-Y Module 8.
Vraag Wat te doen als ouders co-ouderschap hebben en de jongere half om half bij beide ouders verblijft. Welk gezin neem je dan als uitgangspunt? Het gezin waar het kind staat ingeschreven? En moet je dan de andere ouder als op afstand beschouwen?
Antwoord Dat is lastig, maar je moet een keus maken. Je kunt doen wat je suggereert, je kunt ook de meest beperkende gezinssituatie nemen.
Betreft MATE-Y Module 4.
Vraag In het scoreformulier misten we de scores voor afhankelijkheid en misbruik, er wordt nu alleen een totaalscore gegeven. Deze diagnose wordt wel van de afnemers geëist.
Antwoord We hebben het onderscheid tussen afhankelijkheid en misbruik laten vallen, omdat we preluderen op de DSM-5 waar dat onderscheid vervalt. Er is een scoringsmal beschikbaar waarmee, indien gewenst, de DSM-IV diagnosen (Afhankelijkheid/Misbruik) berekend kunnen worden worden.
Betreft MATE Module 3.
Vraag Waarom wordt in de MATE methadon-onderhoud geen verslavingsbehandeling genoemd?
Antwoord

De vraag is begrijpelijk want natuurlijk is het zo dat het verstrekken van methadon in een onderhoudsdosering een vorm van (medische) behandeling is. In de MATE wordt voor het vaststellen van het aantal ondergane behandelingen in de afgelopen tijd echter een beperktere definitie gehanteerd van "behandeling", namelijk alleen interventies die zijn gericht op het stoppen of afbouwen van psychoactieve middelen (zie de definitie hieronder). Dat gebeurt omdat dit aantal dan gebruikt kan worden bij het opstellen van een op stepped-care gebaseerde indicatiestelling met betrekking tot zulke interventies. De achtergrond daarvan is dat de MATE een indicatiestelling wil mogelijk maken die ervan uitgaat dat aan iedereen bij wie dat nog niet eerder eens of vaker geprobeerd is, een op stoppen of minderen van middelengebruik gerichte interventie zou moeten worden overwogen. De MATE stelt daarom vast of "dat nog niet eerder eens of vaker geprobeerd is". Het tellen van andere medische of psychologische interventies die wel met de verslaving samenhangen maar niet gericht zijn op vermindering van middelengebruik, zijn daarvoor minder relevant.

Nu kan men erover twisten of men vindt dat een methadon-onderhoudsbehandeling een op stoppen of minderen van middelengebruik gerichte interventie is. De behandeling is immers bedoeld om het illegale opiaatgebruik tegen te gaan. Maar het opiaatgebruik in het algemeen wordt er niet mee tegengegaan, evenmin als in het geval van verstrekking van heroïne (ook geen "behandeling" dus in de MATE-definitie!), kale detox en crisisopname. Omdat het nog veel voorkomt dat methadon-onderhoudsverstrekking de enige interventie is geweest, en dat er, terecht of niet, nauwelijks of nooit serieuze pogingen zijn gedaan om alle opiaatgebruik te minderen of te stoppen, en omdat men dat toch zou willen kunnen overwegen bij de indicatiestelling, is het relevant het aantal van die pogingen vast te stellen. Vandaar dat de MATE de volgende beperkte definitie hanteert van wat misschien beter: afbouwbehandelingen kunnen worden genoemd:

"Het gaat om klinische of ambulante behandelingen gericht op verslavingsgedrag, uitgevoerd door een professional en waarbij veranderafspraken over middelengebruik zijn gemaakt (Formulier p.3 en Handleiding p.8) en in het protocol (p.31) staat dat het gaat om behandelingen die gericht waren op veranderen van verslavingsgedrag, dat wil zeggen die er op gericht waren om het gebruik te stoppen of te verminderen."

Tenslotte benadrukken we ten overvloede wellicht dat de MATE geen indicatiestellingsprotocol dicteert. Het stelt slechts kenmerken van de persoon en zijn situatie vast. Het in de handleiding van de MATE besproken indicatiestellingsprotocol van Resultaten Scoren is slechts één van de mogelijke varianten. Het staat instellingen vrij (en de MATE-ontwikkelaars moedigen dit bepaald aan!) om varianten te ontwikkelen. Overigens wordt in Module 2 vastgesteld of iemand methadon voorgeschreven krijgt.