MATE Nieuwsbrief nr. 2 September 2015

Nieuws

Betreft Algemeen

U heeft langere tijd niet van ons vernomen, maar bij deze dan een volgende Nieuwsbrief. Het gaat voorspoedig met de MATE - het instrument wordt in Nederland als standaardinstrument gehanteerd voor de verzameling van patiëntgegevens aan de voordeur en bij evaluatie. In toenemende mate ook in een aantal buitenlanden - zie daarvoor bij MATE-Internationaal. Toch waren er wel belemmeringen in voortgang en ontwikkeling. Deze was namelijk steeds afhankelijk van projectsubsidies, verworven voor de ontwikkeling van nieuwe producten, maar niet of nauwelijks bedoeld voor het blijvend beschikbaar stellen en onderhouden van de bestaande. De sector verslavingszorg heeft zich dit gerealiseerd en besloten om dit structureel aan te pakken. Met waardering kunnen we nu melden dat er een overeenkomst is gesloten tussen Stichting Resultaten Scoren en Bureau Bêta in Nijmegen, waarmee de werkzaamheden van Bureau Bêta ten behoeve van onderhoud, advies en beschikbaarheid van de MATE-materialen geborgd zijn.


Verder is de sector zich sterker bewust geworden van de noodzaak om permanent aandacht te houden voor de ontwikkeling en evaluatie van assessmentinstrumenten. Stichting Resultaten Scoren heeft daarom een permanente Werkgroep Meten in de Verslavingszorg in het leven geroepen welke zich hierover gaat buigen. Onder leiding van prof. dr. Dike van de Mheen, lid van de stuurgroep Resultaten Scoren, heeft deze werkgroep in juli 2015 haar werkzaamheden gestart. Naar verwachting zal hier in de komende tijd een aantal projecten uit voortkomen. Voorbeelden van projecten waar aan gewerkt zal gaan worden (zij het in voorzichtig tempo) zijn: implementatie van de MATE-Q en de MATE-Jeugd, onderzoek naar validiteit en betrouwbaarheid van onderdelen van de MATE, ontwikkeling van een MATE-feedback rapportage en van een MATE-Monitor, Gebruik van MATE-ICN scores, over aanpassing aan DSM-5, etc, etc.


De Werkgroep zal naar verwacht een belangrijke impuls zijn om de MATE-materialen verder te ontwikkelen en aan te passen aan de eisen die eraan gesteld moeten worden.

Betreft MATE-Y: MATE voor jeugd

Voor en met de jeugdverslavingszorg (voor 12-24 jaar), die zich de afgelopen jaren inhoudelijk en qua omvang sterk ontwikkelde, is een voor jeugd aangepaste versie van de MATE ontwikkeld. Aanpassingen betreffen vooral het verslavingsgedrag, het sociaal functioneren (school, leeftijdgenoten, gezin) en het vaststellen van de psychiatrische comorbiditeit. Hiervoor is een een casefinder toegevoegd voor Sociale Fobie, Paniekstoornis, Gegeneraliseerde Angststoornis, Post Traumatische Stress Stoornis, Eetstoornissen, Depressie, Manie/Manische depressie, Aandachtstekort/Hyperactiviteit, Oppositionele stoornis, Gedragsstoornis. Deze casefinder is door ons ook apart gepubliceerd als de IPSJ.
In 2013 werd de Handleiding en protocol voor afname, scoring en gebruik van de MATE-Jeugd 2.1a gepubliceerd, evenals het verslag van de ontwikkeling en het onderzoek van de MATE-Jeugd (MATE-Y). Voorts kregen we gelegenheid om een evaluatieversie te maken en is in 2014 de Handleiding en protocol voor afname, scoring en gebruik van de MATE-Jeugd-Uitkomsten 2.1a gepubliceerd evenals het verslag van de ontwikkeling ervan.
Deze twee producten, MATE-Y en MATE-Y-Uitkomsten, vormen samen een prima paar om ook bij jeugdigen in de verslavingszorg systematische triage en evaluatie toe te passen.

Betreft MATE-Q: MATE zelfbeoordelingsinstrument
Mede door de opkomst van aanmelding en behandeling via internet en voortgaande differentiatie in het zorgsysteem, vooral wat korte behandelingen betreft, is steeds meer de behoefte aan een zelfbeoordelings-, vragenlijstversie van de MATE uitgesproken. Hiervoor is in 2010 een project gestart dat in 2014 heeft geresulteerd in de publicatie van de Handleiding en formulier van de MATE-Q (Q staat voor Questionnaire) en de MATE-Outcomes-Q.
In de handleiding wordt een model geschetst waarin de samenhang tussen de MATE-S (Start of Selectieonderdeel van de MATE-Q), de MATE-Q en de MATE in een trapsgewijs indicatieproces wordt uitgewerkt.
In een aantal online Vragenlijst en/of E-health systemen is of wordt de MATE-Q nu ingebouwd, onder andere bij Bergop, MindDistrict en VitalHealth QuestManager.
Hier is het verslag van het project.
Betreft MATE training: herziene en uitgewerkte voorbeeldcasussen
Met enige regelmaat worden er trainingen gegeven voor afname van de MATE. Gelukkig hebben we een netwerk van trainers bij de meeste grote verslavingzorginstelingen. Raadpleeg hier de lijst.
Voor de trainingen zijn diverse materialen beschikbaar. Daar zijn er onlangs enkele aan toegevoegd. In de bestaande trainingsshandleiding waren reeds zeven casussen opgenomen, maar die waren inhoudelijk niet geheel uitgewerkt. Dat zijn ze nu wel, dat wil zeggen dat van alle casussen nu een ingevulde én gescoorde Module 1 (middelengebruik), en een ingevulde en gescoorde Module 7 en 8 (MATE-ICN) beschikbaar zijn. Deze scoringen zijn in pdf beschikbaar voor de training. Op alle scoringen zijn ook toelichtingen geschreven. Deze casusbewerkingen vormen een aanvulling op het trainingsmateriaal en maken ook zelfstudie beter mogelijk.
Betreft MATE internationaal
Hoewel het heel geleidelijk gaat, trekt de MATE in steeds meer landen de aandacht.
Mede dank zij de bemoeienis van dr Angela Buchholz vanuit de universiteit Hamburg experimenteren een aantal Duitse instellingen met de toepassing en gebeurt er onderzoek in een aantal projecten. Zie ook Publicaties.
In 2013 is de MATE in het Italiaans beschikbaar gekomen, zowel het MATE formulier als de Handleiding en protocol.
Een vertaling van de MATE is zo goed als gereed in het Spaans, Frans, Deens, Sloveens en Portugees (Brazilië).
Betreft Mirro-screener en verwijzing uit de eerste lijn
De verzekeraars willen, als belangrijkste financiers van onze gezondheidszorg, meer grip op de indicatiestelling. Onder andere voor de scheiding tussen basis- en specialistische geestelijke gezondheidszorg. Daarvoor worden op meerdere fronten instrumenten ontwikkeld. Een belangrijk initiatief is van Stichting mirro, opgezet door AZmn, GGZ Drenthe, GGZ inGeest, Parnassia Groep en verzekeraar Achmea. Zij ontwikkelden de mirro-screener waarin ook vragen over alcohol- en druggebruik en behandelbehoefte daarbij zijn opgenomen. Ofschoon de mirro-screener vooral bedoeld is voor gebruik bij de huisarts, heeft de verslavingszorg er mee te maken omdat het bij de huisarts lang niet overal wordt ingezet bij verwijzing, en de financiering er wel van afhangt.
Mede op initiatief van Tactus is er samenwerking tot stand gekomen tussen mirro en ons als MATE-ontwikkelaars. Dat heeft er toe geleid dat het bestuur van de Stichting mirro het standpunt heeft ingenomen dat de MATE een uitermate goed intakeproces is voor de verslavingszorg. Daarom heeft zij het afnemen van de volledige MATE of MATE-Q in het intakeproces gelijk gesteld aan het gebruik van een goedgekeurd beslissingsondersteunend instrument. Het bestuur van Stichting mirro ziet ook toegevoegde waarde in het verrijken van de mirro-screener met kennis uit de MATE.
De samenwerking zal er waarschijnlijk toe leiden dat geschikte MATE-modules worden opgenomen in de mirro-screener. Verwijzingen met de mirro-screener zullen dan ook meer in lijn zijn met wat in de verslavingszorgsector wordt bedacht. De voorgenomen samenwerking in onderzoek zal tot een betere indicatiestelling kunnen leiden.
Betreft Voorgedragen & verschenen
In 2014 hebben wij een werkbezoek aan de universiteit van Odense in Denemarken gebracht als voorbereiding op een nationale Deense conferentie over assessment in de Deense verslavingszorg. Wij hebben daar twee presentaties over de MATE verzorgd.

Op de conferenties van het EASAR (European Association of Substance Abuse Research) in 2015 in Bangor, Wales, United Kingdom, 2014 inLüneburg, Germany en 2013 in Aeschi above Lake Thun, Switzerland zijn vooral door de Duitse onderzoeksgroep onder leiding van Angela Buchholz presentaties over de MATE gegeven.

Op het symposium in november 2014 Met het oog op meten: Indicatiestelling en diagnostiek in de verslavingszorg van de sectie Verslavingspsychologie van het NIP (Nederlands Instituut van Psychologen) hebben wij een workshop gegeven. In de workshop zijn de nieuwe ontwikkelingen met betrekking tot de MATE besproken, zoals de MATE-Y voor jeugd, en de zelfbeoordelingsinstrumenten MATE-S en de MATE-Q. Daar is ook van gedachten gewisseld over de plaats van het MATE-instrumentarium ten opzichte van generieke case-finders in de eerste lijn voor de generalistische basis GGZ en de gespecialiseerde GGZ.

Publicaties over de MATE zijn te vinden in de sectie Publicaties

 

 

 

Vragen van MATE-gebruikers, antwoorden en tips, correcties en aanvullingen

Betreft MATE: kwalificatieniveau voor de afname
Vraag Is er sprake van een minimaal kwalificatieniveau voor de afname van de MATE?
Antwoord Wij hebben dat niet expliciet in de handleiding gezet. In het algemeen geldt dat de MATE als intake-instrument is ontworpen en dat medewerkers die een intake doen HBO of universitair geschoold zullen zijn, dat is ook het niveau dat wij verwachten. Verder raden wij sterk aan dat de medewerkers een MATE training volgen: http://www.mateinfo.nl/matetraining.html
Betreft MATE: normen en interpretatatie
Vraag Zijn er normen beschikbaar voor de interpretaie van MATE-gegevens en MATE-scores?
Antwoord Inmiddels zijn er vele tienduizenden MATEs in Nederland afgenomen. Dat biedt de gelegenheid om gedifferentieerde normtablelen te maken. Hiervoor moet echter wel een project gestart worden. Het ligt in de lijn der verwachting dat dit door de Werkgroep Meten in de Verslavingszorg aanbevolen zal worden.
Betreft MATE-Q Module 1.
Vraag De gegevens over gebruik van middelen van de MATE-Q en de MATE zijn niet precies hetzelfde. Ik wil de gegevens van de MATE-Q toch vergelijken met die van de MATE. Hoe doe ik dat?
Antwoord Wij hebben een document gemaakt waarin staat beschreven hoe de gegevens van MATE-Q M1b kunnen worden omgerekend naar de eenheden van de MATE: Conversie van MATE-Q M1b naar MATE M1 eenheden.
Betreft MATE-Q Module 5.
Aanvulling Nadere analyse van Module 5 van de MATE-Q heeft aan het licht gebracht dat sommigen het aantal ambulante of deeltijdbehandelingen opvatten als het aantal sessies. Daarom wordt bij Module 5 de tekst "Hoeveel ambulante of deeltijdbehandelingen waren dat in de afgelopen 5 jaar:" aangevuld met: "Let op! Een behandeling bestaat uit meerdere bijeenkomsten of sessies. Schrijf niet het aantal sessies op, maar het aantal keer dat u een afgeronde behandeling heeft gehad." In de sectie "MATE Handboeken en protocollen en Formulieren" is de MATE-Q bijgewerkt.